ارایه کننده : رهام بركچي زاده | در تاريخ : September 5, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 مقدمه: از عصر باستان يونانيان به فلسفه پردازي در جهان مشهور بودند. زيرا در تمام سالها و قرون آن دوره فيلسوفان زيادي از ميانشان سر بر آورده بوند و پايه و اساس فلسفه را ريخته بودند. اين عامل باعث شده بود تا آكادمي هاي زيادي از جمله آكادمي معروف افلاطون در آنجا تاسيس شود. و در آنها به آموزش علوم آن دوران پرداخته شود. همين طور مي توان به جرات گفت كه آكادمي هاي يونان سر منشاء فلسفه در خاورميانه و اروپا شدند. درآن دوران به علت عدم وجود امكانات و تكنولوژي براي پژوهش علمي ، روش علمي روش قياس عقلي و منطق بود. چون تنها راه معرفت به اشيا از اين طريق امكان بود. در همين دوران اين روش كه به عنوان فلسفه شناخته مي شد به عنوان علم العلوم مشهور شد. اما پس از تصرف يونان توسط امپراطوري روم و سپس حمله ي اقوام وحشي " گال " به روم غربي امپراطوري بزرگ از هم پاشيد و حكومتهاي محلي تشكيل شد. و اين در حالي بود كه مسيحيت و كليساها گسترش بسياري يافتند. اما در اثر جهالت عده اي از مبلغان مسيحيت و پيروي مردم از آنها به آرامي پرداختن به علم و فلسفه در اروپا به شدت محدود شد و تنها نظام فلسفي پايدار در آن دوران اروپا انديشه هايي بود كه در كليسا تدريس مي شد.
ارایه کننده : حامد گنجعليخان حاکمي | در تاريخ : July 27, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 حامد گنجعليخان حاکمي أ. مقدمه استواري عقيده و هدف هر مکتب، تکامل انسان (کمال در وجهي از وجوه يا کل وجوه انسان مي باشد) است. ملاکي که هر مکتب براي بنا نهادن مباني و اصول، موظف به رعايت و بکار بستن آن است، داشتن روش مناسب براي ربط هدف و وسيله با توانايي مخاطب مي باشد. با نگاهي روشمند، محققانه و صحيح در اصول روش و قوانين هر مکتب که جهت رسيدن به غايت (کمال انسان) استوار شده است، مي توان آنرا شناخت. شناخت هر موضوع زماني کامل تر مي شود که محقق با فرهنگ ارتباطي (زبان) آن آشنا باشد و معناي هر واژه را بدرستي بداند و با ترجمه ي معنايي، طوري که تعريف آن عوض نشود، آنرا در موضع و موقع خاص خود بکار بندد. براي نقد و تحليل مکتب بايد مقدمات و مباني آن را از لحاظ توانايي، کفايت، تناسب با قدر طاقت پيروان که براي رسيدن به غايت وضع شده است با روش معلوم و ديدگاه تنقيح شده مورد بررسي قرار داد. تاريخ نشان داده است که هر مکتب وجهي از وجوه انسان را برتر مي نشاند و تکامل آن وجه را، عين کمال انسان مي داند و وجوه ديگر را به پاي آن فرو مي نهد. مکتبي، تخلق به مسائل اخلاقي را نمودار کمال مي داند و ديگري علم و حکمت را مظهر تکامل انسان مي داند و در دنياي جديد اقتصاد و سياست هم به وجوهات ملحق شده اند. آنچه در این نوشتار قصد پرداختن به آن را داريم ديدگاه عرفاني است که خدا در آن محور اعمال است. آنچه که در ديدگاه عرفاني اولين مبنا است يکي بودن موجودات در وجود، ملک و ملکوت و جبروت است که همه ي آنها مراتب اين عالم هستند.
ارایه کننده : رحمت عليرحيمي | در تاريخ : April 6, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 معرفی کتاب مدل های معرفت دینی / نویسنده : علیرضا قائمی نیا فهرست مطالب کتاب : شامل - مقدمه - مدل های معرفتی – اقسام رئالیسم ( خام ، ابزار انگاری ، و رئالیسم انتقادی ) است باتوجه به اینکه کتاب از انتشارات باشگاه اندیشه می باشد و این باشگاه متشکل از صاحبنظران هستند و نویسنده کتاب مذکور نیز خود از اساتید حوزه و دانشگاه بوده کتاب از اعتبار بسیار بالایی برخوردار است . کتاب مبحث جدیدی را مطرح کرده است که بیش از یک دهه از طرح آن در محافل پژوهشی و فلسفی نمیگذرد و از این باب موضوع کتاب یک موضوع بکر و ابتکاری است .
ارایه کننده : رضا نوروزی جعفری | در تاريخ : May 5, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 تذكر : شيطان در روايات ، در برخي مواقع به پليدي ، ميكروب ، بيماري هم عنوان شده است كه به احتمال زياد منظور همان ميكروبها مي باشد كه خود نكتة آموزش بهداشتي قابل تاملي است . بهداشت فردي : رسول اكرم (صلي الله عليه و آله): 1) اسلام پاكيزه است پس شما نيز پاكيزه باشيد كه هركس پاكيزه نيست به بهشت نمي رود . {نهج الفصاحة} 2) محاسن خود را شانه كنيد و ناخنهاي خود را كوتاه سازيد زيرا شيطان (پليدي و ميكروب) ميان گوشت و ناخن روان است . {نهج الفصاحة} 3) هركس موي شارب و موي بيني را بگيرد و به احوال بدن خود بپردازد كه اينها باعث زيادتي جمال (زيبائي) او است . {حليةالمتقين} 4) موي شارب و پشت زهار و زير بغل را بلند نگذاريد كه شيطان(پليدي و ميكروب) در آنجا جا مي گيرد و پنهان مي شود . {حلية المتقين}
ارایه کننده : حامد گنجعلیخان حاکمی | در تاريخ : February 28, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 حامد گنجعلیخان حاکمی I-منشأ حكومت: غريزة مخالفت با اجتماع – هرج و مرج اوليه – قبيله و عشيره – پادشاه – جنگ انسان، از روي كمال ميل و رضاي خاطر، يك حيوان سياسي نيست. انجمن كردن انسان با نظاير خود، بيش از آنكه نتيجة ميل و رغبت وي باشد، برخاسته از عادت و غريزة تقليد و فشار اوضاع و احوال است؛ وي آن اندازه كه از تنهايي ميترسد به اجتماع رغبت ندارد؛ از آن جهت با ديگران كنار ميآيد كه تنهايي براي او خطر دارد و بسياري از كارهاست كه چون چند نفر با هم شوند بهتر صورت ميپذيرد؛ ولي، از صميم قلب، موجودي است گوشهگير و انزواطلب، كه شجاعانه خود را در برابر جهان آماده نگاه ميدارد. اگر انسان متوسطالحال ميتوانست به ميل طبيعي خود رفتار كند، هرگز حكومتي در جهان بر سر كار نميآمد.
ارایه کننده : رحمت اله عليرحيمي | در تاريخ : January 21, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 زندگينامه : فردريك ويلهيم نيچه در سال 1844 در شهر روكن از ايالت زاكسن آلمان به دنيا آمد و در رشته الهيات تحصيل كرد ولي آن را ترك و به مطالعه زبانهاي كهن روي آورد و در سن 25 سالگي به عنوان استاد زبانشناسي زبانهاي كهن و استاد فلسفه كلاسيك در دانشگاه بازل مشغول بكار شد و دوستي با واگنر موسيقيدان تأثير عميقي بر شخصيت او گذاشت0 تجليل از واگنر ستايش از (ابر مرد) بود اما هنگامي كه واگنر از در دوستي با مسيحيت و دين در آمد دوستي با او را ترك كرد و او را به شديدترين وجه مورد انتقال قرار داد0 وي در سال 1889 تعادل فكري خويش را از دست داد و يازده سال بقيه عمرش را در حالت جنون گذراند و خواهرش پرستار او بود0
ارایه کننده : رحمت الله علی رحیمی | در تاريخ : January 9, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 استاد شهيد مطهري در كتابهاي (فلسفه اخلاق) و نيز كتاب (تعليم و تربيت اسلامي) درخصوص فلسفه اخلاق و نظريات مطرح در اين زمينه بحث و گفتگو ميكند و نظرات انديشمندان درخصوص اخلاق را بشرح زير دستهبندي مينمايد : 1- نظريه كانت يا نظر وجدان اخلاقي – كارهاي اخلاقي توسط وجدان اخلاقي به انسان الهام ميشود در حقيقت اين كارها جزء سرشت و فطرت انسان است و انسان را به كمال و نه (سعادت) دعوت ميكند0 2- نظريه افلاطون – اخلاق يعني آنجا كه روح انسان حالتي پيدا ميكند كه خود روح زيبا ميشود اگر كار زيباست به تبع روح زيباست – از نظر افلاطون پايه اخلاق (عدالت) است و عدالت مساوي با (زيبائي)0 3- نظريه عاطفي (نظريه هندي) – كار اخلاقي كاري است كه از عاطفهاي عاليتر از تمايلات فردي يعني عاطفه ، غير دوستي ، سرچشمه ميگيرد0
ارایه کننده : رحمت الله علی رحیمی | در تاريخ : January 9, 2008 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 تحقيق درس فلسفه اخلاق كلام آخر در نظريه حسن و قبح عقلي و شرعي جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه چو نديدند حقيقت ره افسانه زدند بنظر ميرسد كه اين نزاع كلامي كه حسن و قبح امور را عقل تشخيص ميدهد يا شرع . از اول اشتباه بوده است بويژه اينكه اين نزاع بين دو طايفه مسلمين يعني اشاعره از يك طرف و معتزله و شيعه از طرف ديگر رخ داده است مگر اينكه بحث و مداجله بدينگونه نبوده باشد و طي قرنها ترجمان آن اشتباه بوده است0 دلائل متعددي وجود دارد كه نميتوان اين دو نظريه را در مقابل هم قرار داد و اينها همسنگ نيستند0
ارایه کننده : حامد گنجعليخان حاکمی | در تاريخ : August 3, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 مقدمه در این نوشتار با نگاهی دیگر به جنبه اخلاق نگریسته می شود. زشت (قبح) و زیبا (حسن) بودن، خوب و بد بودن دو مقوله ای جدا از هم هستند که متفکران و دانشمندان به آن پرداخته اند. دیدگاه مورد نظر در این نوشتار چهار قوه آدمی است. این قوا هر کدام سعی دارند تا رفتار و منش های انسانی را بر طبق خواسته های خود در آورند و شخصیت وجود آدمی را در جهت ارضاء نیازها و خواسته های خود شکل بدهند. در این راستا با در بند کشیدن عقل سعی بر آن دارند تا اعمالی را که از آدمی سر می زند توجیه کنند و آنرا موجه جلوه دهند و علتی را برای آن بیابند تا مورد ذمّ و سرزنش قرار نگیرند. و اگر وجدانی دارند پیش وجدان خویش شرمگین نباشند. آدمی موجودی متفکر آفریده شده است این تفکر از زمانی آغاز می شود که آدمی در خود نیاز به خواستن، دانستن و تغییر دادن، حس می کند.
ارایه کننده : حامد گنجعلیخان حاکمی | در تاريخ : August 3, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 Introduction of Hermeneutic(s) مقدمه هرمنوتیك طی چند قرن اخیر توانسته است به عنوان یك دانش یا فن مستقل، جایگاه ویژهای در حوزهٔ تفكر بشری پیدا كند و امروزه متفكرین برجستهٔ فراوانی در این خصوص به تأمل و پژوهش، اشتغال دارند. افزون بر اینكه هرمنوتیك در قرن بیستم توانسته است دستاوردهای خود را به دیگر حوزههای دانش همچون فلسفه، الهیات، نقد ادبی، علوم اجتماعی و فلسفهٔ علم سرایت داده و پرسشها و بحثهای نوینی را در آن عرصهها پی افكند. این مقاله با هدف ارائه تصویری اجمالی از ماهیت و قلمرو هرمنوتیك به مباحثی چون سیر تاریخی، تعریف، اهداف و بررسی جایگاه هرمنوتیك در مقایسه با دیگر شاخههای معرفتی میپردازد و در ادامه چالشهایی را كه هرمنوتیك معاصر در حوزهٔ تفكر دینی ایجاد میكند بررسی میكند. لازم به ذكر است این مقاله بخشی از كتاب «درآمدی بر هرمنوتیك معاصر» است كه به زودی توسط پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر خواهد شد.
ارایه کننده : علي ميرشاهي | در تاريخ : June 23, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 ايان باربور
ترجمه: پيروز فطورچي
اهميت تاريخي و معاصر فيزيك، بسيار است زيرا بسياري از مسلمات آن توسط علوم اخذ شده و تأثير زيادي نيز بر فلسفه و الهيات نهاده است. در فيزيك نيوتني، سه فرض اصالت واقع، موجبيت و تحويلگرايي، پذيرفته شده بود كه هر سه فرض از ناحيه فيزيك قرن بيستم و به ويژه نظريه كوانتوم مورد معارضه قرار گرفت. اين بدان دليل بود كه جهان اتمي بر وفق مفاهيم فيزيك كلاسيك و پديدههاي مشاهدهپذير، توضيحدادني نبود. دربارة ارتباط مفاهيم فيزيك كوانتومي با واقعيت جهان و نيز جايگاه نظريهها در علم، ديدگاههاي اصالت واقع كلاسيك، ابزارانگاري و اصالت واقع نقادانه، تعبير و تفسيرهاي گوناگوني را ارائه دادهاند. در اين نوشتار، «ايان باربور» همچون ديگر طرفداران اصالت واقعنقادانه قايل است كه براساس نظريه كوانتوم، مشاهدهگر همواره در روند مشاهده، شريك و سهيم است و مرز قاطعي ميان مشاهدهگر و شي مشاهده شده وجود ندارد. وي به كارگيري ايدة مُكمليت درباره علم و دين را نقد ميكند.
ارایه کننده : علي ميرشاهي | در تاريخ : June 23, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 ميزگردي با حضور كارل پوپر و ديگران
ترجمه: شهرام انصاري
نوشتار حاضر، حاصل گفتوگويي است كه ميان كارل پوپر،() و چند تن از صاحبنظران (رمان سِكِسل،() روپرت ريدل،() فريدريخ والنر() و پاول واينگارتنر(» صورت گرفت. اين گفتوگوها عمدتاً پيرامون برخي ديدگاههاي پوپر است. پوپر علم را جستجوي حقيقت از راه انتقادي ميداند به اين بيان كه ما نظريههايي را ميسازيم و با اين پرسش كه «آيا اين نظريه صحيح است يا خير؟» به تحقيق در جهان ميپردازيم. البته به عقيدة وي ما هيچگاه به يقين نخواهيم رسيد و همين خطاپذيري علم است كه دانشمند را از سيانتيست (علمپرست) جدا ميكند. همچنين وي معتقد است كه تاريخ علم، نظرية وي را تأييد ميكند. پس از توضيح اين مطالب از سوي پوپر، افراد حاضر در اين گفتوگو به اظهار نظر ميپردازند و ضمن قبول ديدگاههاي وي به برخي نكات اشاره ميكنند. از جمله مباحثي كه در اين گفتوگو به آن پرداخته ميشود تمايز الهيات از علم است و اظهار ميشود ابطالپذيري و محتواي تجربة گزارهها اساس تمايز ميان متافيزيك و علم را تشكيل ميدهد كه اين تمايز با تمايزي كه حلقة وين گذاشت اختلاف دارد. همچنين در اين گفتوگو از نقش متافيزيك سخن به ميان آمده و گفته ميشود بايد با متافيزيك محترمانه رفتار شود.
ارایه کننده : علي ميرشاهي | در تاريخ : June 22, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 محمدتقي فعالي
اشاره
علم حضوري بنياديترين موضوع در فلسفه معرفت و سنگ بناي مابعدالطبيعة متعالي است. اولين تقسيم علم آن بود كه يا حصولي است و يا حضوري. قسم دوم هر چند نقشي اساسي و بس مؤثر دارد اما به دلائلي مورد بيمهري قرار گرفته است.
مقالة حاضر تحليل و بررسي اين بخش از علم را برعهده دارد. لذا نخست به تمايز ميان علم حضوري و حصولي پرداخته است تا ماهيت علم حضوري برملا گردد. ويژگيهاي علم حضوري، اقسام علم حضوري و اثبات اصالت علم حضوري از ديگر مباحث گفتار حاضر است و در هر زمينه ديدگاهها و نظريههاي عمده و اصلي مطرح شدهاند.
ارایه کننده : علي ميرشاهي | در تاريخ : June 22, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 و.و. كواين / ترجمة: عليرضا قائمينيا
مقدمه مترجم:
جُستار «صورت طبيعي دادن به معرفتشناسي» يكي از مشهورترين و مهمترين مقالات معرفتشناختي است كه در قرن بيستم به صحنة معرفتشناسي پاي نهاده و مورد نقد و انتقادات بسياري نيز واقع شده است. «كواين» در اين مقاله گونهاي معرفتشناسي را مطرح ميكند كه «معرفتشناسيِ صورت طبيعي يافته»Epistemology ) Naturalized) نام گرفته است. البته او در اين مقاله تعريفي از اين معرفتشناسي ارائه نميدهد ولي از محتواي مقاله چنين بر ميآيد كه معرفتشناسيِ صورت طبيعي يافته، معرفتشناسياي است كه جايگاه اصلي خود را يافته و در روانشناسي درون علوم طبيعي به مثابه بخشي و فصلي از درآمده است. معرفتشناسي در گذشتة همتراز با فلسفة اولي، برفراز علوم طبيعي قرار داشت و از منظر بيروني به بررسي مباني علوم طبيعي ميپرداخت اما اينك برنامة معرفتشناسي سنتي كاملاً نقش بر آب شده است لذا كواين معرفتشناسياي را بنا مينهد كه نه از بيرون، بلكه از درون به بررسي مباني علوم طبيعي ميپردازد. اين معرفتشناسي، خود از نتايج برخي از علوم طبيعي؛ يعني روانشناسي سود ميجويد، بنابراين، معرفتشناسيِ صورت طبيعي يافته از جهتي در درون علوم قرار دارد، زيرا از نتايج برخي از اين علوم سود ميجويد و از جهتي ديگر، برفراز علوم طبيعي قرار دارد به اين دليل كه در پرتو نتايج به دست آمده، به مداقه در مباني اين علوم ميپردازد.
ارایه کننده : علي ميرشاهي | در تاريخ : June 22, 2007 | موضوع : دين - فلسفه | امتياز :
 حميد پارسانيا
اشاره
سنت اغلب، در مقابل مدرنيته قرار ميگيرد و براي آن تعاريفي ذكر ميشود. برخي از تعاريف از ناحية كساني است كه در خارج از حوزة سنت قرار گرفته و بعضي ديگر مربوط به كساني است كه حيات و زندگي را در پرتو سنت معنا ميكنند.
در تعاريف مدرن - سنت فاقد هويت معرفتي است و بيشتر شيوهاي از عمل و زيست است كه ريشه در عادات پيشين دارد و ناخودآگاه به آن عمل ميشود، وليكن در تعاريف ديگر سنت گرچه نوعي از عمل و زندگي است، راه و روش معرفت نيز ميباشد. در اين تعاريف سنت مشابهتي با منطق پيدا ميكند، با اين تفاوت كه منطق مسير تردد و آمد و شد دانش حصولي است و سنت طريق دانش شهودي و آگاهي متعالي ديني سنت شيوهاي است كه از متن معرفت و علم ديني طلوع ميكند و سالكان خود را با سر و رازي كه در متن آن حضور دارد، آشنا ميگرداند و به همين دليل سنت را پيوند ناگسستني با علم ديني است.
|